Gurung Blogs

 समालोचक राजनारायण प्रधानको जन्म सन् १९२७ मा दार्जिलिङमा भएको थियो। उनका समालोचनाहरू पढ्दा उनी आफ्ना पूर्ववर्ती समालोचक रामकृष्ण शर्मा, इन्द्रबहादुर राई आदिबाट प्रेरित प्रभावित देखिन्छन् तर उनका कतिपय समालोचनाहरू उनीहरूभन्दा भिन्नै किसिमको मानदण्ड एवम् धारणामा गरेको पाइन्छ। उनी आफ्ना समालोचनामा कुनै कृतिको व्याख्या विवेचना गर्नभन्दा अघि त्यस कृतिका कृतिकारको परिचय नदिई तथा उनीहरूको गुणगान नगरी कृतिको चर्चा गर्न सक्दैनन्। तुलनात्मक समालोचना पद्धतिलाई आत्मसाथ गरी प्रधान 'भानुभक्तमा बसन्त शर्माझैँ भावको शीतलता पाउँछन् भने शैलीका आधारमा रघुनाथमा साडीको खस्रो बनौट र भानुभक्तमा मलमलको मिश्रणता पाउँछन्'। प्राय जसो उनको समालोचनाहरूमा प्रधानले एउटा कृतिसँग अर्को कृति दाँजेर हेरेको पाइन्छ। उदाहरण स्वरूप कालिदासको 'ऋतुसहारसँग' लेखनाथको 'ऋतुविचार'। उनका समालोचनात्मक कृतिहरूको अध्ययन गर्दा उनले प्रभावपरक व्याख्यात्मक पद्धतिको पनि प्रयोग गरेको देखिन्छ। मुनामदन सम्बन्धी वासुदेव त्रिपाठी, ईश्वरबराल, वामदेव पहाडीका विचारहरुलाई समेटेर यस खण्डकाव्यमा भएको कथावस्तुलाई कारुणिक कथा भ...

नेपाली गीतको क्षेत्रमा उत्कृष्ट गीतकारका रुपमा माधव प्रसाद घिमिरे परिचित छन्। वि.सं २००२ सालबाट उनले आफ्ना गीतहरू प्रकाशित गरेको पाइन्छ। उनका २००२ सालदेखि २०२९ सम्म लेखिएका गीतहरू २०३३ सालमा प्रकाशित " किन्नरकिन्नरी " गीतिसङ्ग्रहमा सङ्कलन गरिएको पाइन्छ। उनको यस सङ्ग्रहमा १४० वटा गीतहरू सङ्कलन गरिएको छ।  घिमिरेका गीतका विशेष्ता :  उनले देशभक्ति,शृङ्गार, मानवतावाद, भक्ति, प्रकृतिप्रेमलाई मूल कथ्य बनाएर आफ्ना गीतहरू लेखेका छन्। उनले मायाको शिष्ट रूपलाई आफ्ना केही गीतहरूमा प्रस्तुत गरेका छन्। उनका गीतमा मानसिक द्वन्द्वको सुन्दर चित्रण पाइन्छ।  उनका गीतमा आत्मरतिको पनि प्रयोग भएको पाइन्छ।  घिमिरेले गीतलेखनका सन्दर्भमा प्रकृतिका विभिन्न वस्तुहरूका साथै लोककथा तथा पुराणहरूबाट पनि बिम्बहरू टिपेका छन्। घिमिरेले १४ देखि १६ अक्षरमा आधारित लोकलयलाई धेरै गीतहरू रचना गरेको पाइन्छ।  लोकलयलाई आधार बनाएर आफ्ना गीतमा नयाँ लयको सिर्जना गरेको पाइन्छ।